آمینوسالیسیلیک اسید که در میان کادر درمان با نام اختصاری پی-ای-اس نیز شناخته میشود، یکی از داروهای تخصصی و قدیمی در درمان بیماریهای عفونی است. این دارو به طور اختصاصی برای مبارزه با باکتریهایی که عامل بیماری سل هستند، طراحی شده است.
مکانیسم اثر به زبان ساده: این دارو با تداخل در فرآیندهای حیاتی باکتری عامل سل، مانع از تولید اسید فولیک در بدن آنها میشود. از آنجایی که باکتریها برای رشد و تکثیر به این ماده نیاز دارند، با مسدود شدن این مسیر، رشد آنها متوقف شده و در نهایت از بین میروند. این دارو به دلیل ویژگیهای خاص خود، معمولاً به عنوان داروی خط دوم در کنار سایر درمانها استفاده میشود.
کاربردهای اصلی: کاربرد اصلی این دارو در درمان سل ریوی و سایر اشکال سل است که به درمانهای خط اول پاسخ ندادهاند یا باکتریهای عامل بیماری به آنها مقاوم شدهاند. همچنین در برخی موارد برای درمان بیماریهای التهابی روده نیز تحت نظر پزشک متخصص تجویز میشود.
دوز و نحوه مصرف: دوز مصرفی این دارو کاملاً به شرایط بیمار، وزن، عملکرد کلیه و شدت بیماری بستگی دارد. به هیچ عنوان نباید دوز دارو را خودسرانه تغییر داد. این دارو معمولاً به صورت خوراکی و در چندین نوبت در طول روز تجویز میشود تا سطح ثابتی از آن در خون باقی بماند. حتماً دارو را همراه با یک لیوان پر آب و ترجیحاً بعد از غذا میل کنید تا عوارض گوارشی آن به حداقل برسد.
نکات بسیار مهم:
- تداوم درمان: درمان سل یک فرآیند طولانیمدت است. حتی اگر احساس بهبودی کردید، هرگز مصرف دارو را بدون مشورت پزشک قطع نکنید، زیرا قطع زودهنگام میتواند باعث بازگشت بیماری و ایجاد مقاومت دارویی شود.
- عوارض گوارشی: شایعترین عوارض این دارو شامل تهوع، استفراغ و اسهال است. در صورت بروز هرگونه علائم غیرعادی مانند زردی پوست یا چشم، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
- تداخلات دارویی: این دارو ممکن است با سایر داروها تداخل داشته باشد. حتماً لیست تمام داروهای مصرفی خود را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
- مراقبتهای ویژه: اگر دچار مشکلات کلیوی یا کبدی هستید، حتماً پیش از شروع درمان پزشک خود را مطلع سازید.
هشدار: این مطلب صرفاً جهت اطلاعرسانی است و به هیچ عنوان جایگزین توصیه پزشک نیست. مصرف این دارو باید تنها با نسخه و تحت نظارت دقیق پزشک متخصص انجام شود.
معرفی و کاربرد درمانی
آمینوسالیسیلیک اسید که با نام پارا-آمینوسالیسیلیک اسید نیز شناخته میشود، یک داروی ضد باکتری است که عمدتاً در درمان بیماری سل (توبرکلوز) به کار میرود. این دارو به عنوان یک عامل ضد مایکوباکتریوم، با مهار سنتز اسید فولیک در باکتریهای عامل سل، از تکثیر آنها جلوگیری میکند.
نحوه مصرف و توصیههای مهم
این دارو باید دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف شود. معمولاً برای کاهش عوارض گوارشی، توصیه میشود دارو همراه با غذا یا بلافاصله پس از آن میل شود. هرگز بدون مشورت با پزشک، دوز دارو را تغییر ندهید یا مصرف آن را قطع نکنید، زیرا این کار میتواند منجر به مقاومت دارویی شود.
عوارض جانبی احتمالی
مصرف این دارو ممکن است با عوارضی مانند تهوع، استفراغ، اسهال و دردهای شکمی همراه باشد. در موارد نادر، ممکن است واکنشهای حساسیتی یا تغییر در آنزیمهای کبدی رخ دهد. در صورت بروز هرگونه بثورات پوستی، تب یا زردی پوست و چشم، بلافاصله به پزشک مراجعه کنید.
هشدارها و موارد منع مصرف
افرادی که دارای سابقه حساسیت به سالیسیلاتها هستند یا از مشکلات شدید کلیوی و کبدی رنج میبرند، باید پیش از مصرف این دارو پزشک خود را مطلع سازند. همچنین، مصرف این دارو در دوران بارداری و شیردهی باید تنها با صلاحدید و تحت نظارت دقیق پزشک متخصص انجام شود.
تداخلات دارویی
آمینوسالیسیلیک اسید میتواند با برخی داروها از جمله دیگوکسین، ویتامین ب۱۲ و برخی داروهای ضد سل دیگر تداخل داشته باشد. همیشه فهرستی از تمام داروهای مصرفی خود (شامل داروهای گیاهی و مکملها) را در اختیار پزشک یا داروساز قرار دهید تا از بروز تداخلات ناخواسته جلوگیری شود.
اشکال دارویی ثبتشده
| English Name | نام فارسی | شکل دارویی | Dose | ATC |
|---|---|---|---|---|
| PARA AMINOSALICYLIC ACID | پارا آمینو سالیسیلیک اسید | GRANULE | 4 g | J04AA01 |
مصرف در بارداری
گروه C
در شرايط خاص و نظارت ويژه پزشك قابل استفاده است: مطالعات حیوانی مواردی از عارضه جانبی برای جنین نشان داده است و مطالعات انسانی به اندازه کافی در دست نیست. منافع دارو در مقابل خطرات احتمالی، تعیین کننده مصرف یا عدم مصرف این دارو در دوران بارداری است.
شرکتی برای این دارو ثبت نشده است.
گفتوگو درباره داروها
برای تبادل نظر و طرح پرسشهای عمومی درباره داروها، به گروه تلگرام بپیوندید.
ورود به گروه تلگراممشخصات دارو
دستهبندی مارتیندیل
داروهای ضد باکتری
اشکال دارویی
1 شکل دارویی
آخرین بهروزرسانی
۱۱ دی ۱۳۴۸
تازهترین مقالهها
- استامینوفن؛ راهنمای جامع ایمنی مصرف در بزرگسالان و کودکان
- کلاژن و سلامت پوست: بررسی علمی ۵ نکته کلیدی درباره مکملهای غذایی
- ۷ خطر جدی استفاده خودسرانه از قطره چشم؛ هشدارهای ضروری
- ریتالین و تداخلات دارویی: راهنمای جامع مصرف ایمن و مکملها