استامینوفن+گایافنزین+فنیل افرین
Acetaminophen+Guaifenesine+Phenylephrine
ترکیب دارویی استامینوفن، گایافنزین و فنیلافرین یکی از داروهای پرکاربرد در مدیریت علائم سرماخوردگی و آنفولانزا است. این دارو با ترکیب سه ماده موثره، به طور همزمان چندین علامت آزاردهنده بیماری را هدف قرار میدهد تا بیمار احساس بهتری داشته باشد.
مکانیسم اثر دارو به زبان ساده:
- استامینوفن: با اثر بر مراکز تنظیم دمای بدن در مغز، تب را کاهش داده و با مسدود کردن پیامهای درد، سردرد و دردهای عضلانی ناشی از سرماخوردگی را تسکین میدهد.
- گایافنزین: یک داروی خلطآور است که با افزایش ترشحات مجاری تنفسی، غلظت خلط را کاهش میدهد. این کار باعث میشود سرفههای خلطدار راحتتر تخلیه شوند.
- فنیلافرین: یک ماده ضد احتقان است که با منقبض کردن عروق خونی در مخاط بینی، گرفتگی و تورم بینی را کاهش داده و تنفس را آسانتر میکند.
کاربردهای اصلی:
این دارو برای بهبود علائم ناشی از سرماخوردگی، سینوزیت و آنفولانزا تجویز میشود که شامل موارد زیر است:
- کاهش تب و دردهای خفیف تا متوسط
- تسکین گرفتگی و احتقان بینی
- کمک به خروج خلط و بهبود سرفههای همراه با ترشحات
دوز و نحوه مصرف:
مقدار دقیق مصرف این دارو باید توسط پزشک و بر اساس سن، وزن و شدت علائم تعیین شود. هرگز خودسرانه دوز دارو را افزایش ندهید. به طور معمول، این دارو در فواصل زمانی مشخص (معمولاً هر ۴ تا ۶ ساعت) مصرف میشود. از مصرف بیش از حد مجاز روزانه استامینوفن به دلیل خطر آسیبهای کبدی جداً خودداری کنید.
نکات بسیار مهم:
- تداخلات دارویی: اگر داروهای دیگری برای سرماخوردگی، فشار خون یا داروهای ضدافسردگی مصرف میکنید، حتماً پیش از شروع این دارو به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
- بیماریهای زمینهای: افراد مبتلا به فشار خون بالا، بیماریهای قلبی، دیابت، مشکلات تیروئید یا بیماریهای کبدی و کلیوی باید با احتیاط فراوان و تنها با نظر پزشک از این دارو استفاده کنند.
- مصرف در بارداری و شیردهی: استفاده از این دارو در دوران بارداری و شیردهی تنها با تجویز مستقیم پزشک مجاز است.
- هشدار: در صورت بروز واکنشهای آلرژیک مانند بثورات پوستی، تورم صورت یا تنگی نفس، مصرف دارو را قطع کرده و سریعاً به مراکز درمانی مراجعه کنید.
به یاد داشته باشید که این دارو تنها علائم بیماری را مدیریت میکند و درمانکننده عامل اصلی (مانند ویروس) نیست. استراحت کافی و نوشیدن مایعات فراوان در طول دوره بیماری بسیار کمککننده است.
موارد مصرف
ضد سرفه و علائم سرماخوردگی
مکانیسم اثر
-استامینوفن:اين دارو با مهار ساخته شدن پروستاگلاندینها موجب تب و كاهش شدت درد می گردد. -گایافنزین: به نظر می رسد كه اثر خلط آوری دارو از طريق افزايش حجم و كاهش چسبندگی ترشحات نای و نايژه ها اعمال می شود. بنابراين ممكن است كارایی بازتاب سرفه را افزایش دهد و خروج خلط را تسهیل نماید. -فنیل افرین:این دارو یک مقلد سمپاتیک است كه مستقیما گیرنده های آلفا-آدرنرژیک درعضله گشادكننده مردمک را تحریک می كند و اين عضله را منقبض می كند. همچنين گيرنده های آلفا-آدرنرژیک در عروق ملتحمه و بينی را تحریک می كند و موجب تنگی عروق می شود.
فارماکوکینتیک
-استامینوفن:شروع اثر: ۱ساعت، اتصال به پروتئین: ۱۵تا۲۵درصد، متابولیسم: کبدی، دفع:ادراری. -گایافنزین: شروع اثر: ۳۰دقیقه، مدت اثر: ۴-۶ساعت، متابولیسم:کبدی، دفع: ادراری. -فنیل افرین: فراهمی زیستی:کمتر از۳۸درصد، شروع اثر:۱۰-۱۵درصد، مدت اثر:۱۵دقیقه، زمان پیک پلاسمایی: ۰/۷۵-۲ساعت، متابولیسم:عمدتا در دیواره ی روده و مقداری در کبد، متابولیت:ام-هیدروکسی مندلیک اسید(غیرفعال)، نیمه عمر: ۲-۳ساعت، دفع: ادراری(۸۰ـ۹۰درصد)
عوارض جانبی
-هایپرتنشن، تاکی کاردی برگشتی، سرگیجه، سردرد، بی قراری، خواب آلودگی، لرزش، راش پوستی، افزایش اشتها، کم خونی، افزایش احتمالی بیلی روبین و آلکالین، تحریک پذیری، انقباض عروقی شدید محیطی یا احشایی.
تداخلات دارویی
-داروهایی که آنزیم های کبدی را فعال تر میکنند تاثیر استامینوفن را کمتر میکنند. بعنوان مثال:کاربامازپین (تگرتول)، ایزونیازید، باربیتورات ها مانند فنوباربیتول، ریفامپین. -داروی کلستیرامین موجب کاهش جذب استامینوفن از روده شده و بنابراین استامینوفن باید یک ساعت قبل و یا 4-3 ساعت بعد از مصرف کلستیرامین استفاده شود. -وارفارین: مصرف استامینوفن با دوز بیش از 2 گرم در روز میتواند اثر رقیق کنندگی خون وارفارین را افزایش دهد. -هپارین: افزایش خطر خونریزی -در صورت جذب سيستميک، پس از مصرف توأم فنیل افرین همراه با داروهای ضدافسردگی سه حلقه ای مهاركننده های آنزيم منوآمین اكسیداز MAO) ) و ماپروتیلین ممكن است فشار خون افزايش یابد.
هشدار ها
-حساسیت -در برخی محصولات احتمال وجود فنیل آلانین وجود دارد.
توصیه های دارویی
-دارو را دقیقا به مقداری که پزشک در هر نوبت تجویز کرده، اندازه گیری کرده و مصرف کنید. -مصرف بیش از 5 بار در روز در کودکان فقط تحت نظر پزشک صورت گیرد. -مصرف روزانه بیشتر از 2/6 گرم در کودکان و 4گرم در بزرگسالان فقط تحت نظر پزشک صورت گیرد. -این دارو با مصرف الکل تداخل دارویی دارد. -در بیماران مبتلا به فنیل کتونوری در صورت تجویز این دارو با پزشک خود مشورت کنید. -در صورت مشاهده ی علائم التهاب شدید پوست، دهان یا چشم، مصرف دارو را فورا قطع و به پزشک مراجعه کنید.
| کد ژنریک | نام فارسی | English Name |
|---|---|---|
| 22078 | شربت استامینوفن+گایافنزین+فنیل افرین | ACETAMINOPHEN/GUAIFENESINE/PHENYLEPHRINE SYRUP |
مصرف در بارداری
گروه C
در شرايط خاص و نظارت ويژه پزشك قابل استفاده است: مطالعات حیوانی مواردی از عارضه جانبی برای جنین نشان داده است و مطالعات انسانی به اندازه کافی در دست نیست. منافع دارو در مقابل خطرات احتمالی، تعیین کننده مصرف یا عدم مصرف این دارو در دوران بارداری است.
شرکتی برای این دارو ثبت نشده است.
گفتوگو درباره داروها
برای تبادل نظر و طرح پرسشهای عمومی درباره داروها، به گروه تلگرام بپیوندید.
ورود به گروه تلگراممشخصات دارو
دستهبندی مارتیندیل
داروهای مهار کننده سرفه،خلط آورها،نرم کننده های مخاط و ضد احتقان بینی
آخرین بهروزرسانی
۱۱ دی ۱۳۴۸
تازهترین مقالهها
- کلاژن و سلامت پوست: بررسی علمی ۵ نکته کلیدی درباره مکملهای غذایی
- ۷ خطر جدی استفاده خودسرانه از قطره چشم؛ هشدارهای ضروری
- ریتالین و تداخلات دارویی: راهنمای جامع مصرف ایمن و مکملها
- مسمومیت غذایی در تابستان: راهنمای جامع پیشگیری و درمان