آسیکلوویر یکی از شناختهشدهترین داروهای ضد ویروس است که بهطور گسترده برای درمان عفونتهای ناشی از ویروسهای خانواده هرپس استفاده میشود. این دارو با مهار تکثیر ویروس، به بدن کمک میکند تا با عفونت مقابله کرده و علائم بیماری را کاهش دهد.
مکانیسم اثر به زبان ساده: ویروسها برای تکثیر خود نیاز به ساختن مواد ژنتیکی جدید دارند. آسیکلوویر در واقع خود را به جای یکی از اجزای سازنده ژنتیک ویروس جا میزند. وقتی ویروس از این ماده اشتباه برای ساختن کپیهای جدید استفاده میکند، زنجیره تکثیر آن قطع شده و ویروس دیگر نمیتواند رشد کند یا به سلولهای سالم سرایت کند.
کاربردهای اصلی: این دارو در اشکال مختلفی مانند قرص، کرم، پماد چشمی و ویال تزریقی تولید میشود و برای موارد زیر کاربرد دارد:
- درمان تبخالهای لب و دهان
- درمان زونا و آبلهمرغان
- پیشگیری و درمان عفونتهای هرپسی در ناحیه تناسلی
- درمان عفونتهای چشمی ناشی از ویروس هرپس
- کنترل عفونتهای ویروسی شدید در بیماران با سیستم ایمنی ضعیف
دوز و نحوه مصرف: دوز مصرفی آسیکلوویر بسته به نوع بیماری، شدت عفونت و سن بیمار توسط پزشک تعیین میشود. برای مثال، در درمان تبخال، معمولاً کرم موضعی چندین بار در روز استفاده میشود، در حالی که برای زونا یا عفونتهای سیستمیک، پزشک قرص یا تزریق وریدی را تجویز میکند. هرگز بدون نسخه پزشک اقدام به مصرف این دارو نکنید، زیرا دوز نامناسب میتواند اثربخشی دارو را کاهش داده یا عوارض جانبی ایجاد کند.
نکات بسیار مهم:
- شروع سریع درمان: اثربخشی آسیکلوویر زمانی به حداکثر میرسد که در اولین ساعات بروز علائم (مانند سوزش یا خارش اولیه) مصرف شود.
- تکمیل دوره درمان: حتی اگر علائم شما بهبود یافت، دوره درمان را طبق دستور پزشک کامل کنید تا از بازگشت عفونت جلوگیری شود.
- نوشیدن آب کافی: هنگام مصرف قرصهای آسیکلوویر، نوشیدن مقدار کافی آب در طول روز برای محافظت از عملکرد کلیهها ضروری است.
- عوارض جانبی: در صورت بروز علائمی مانند سرگیجه، بثورات پوستی شدید یا مشکلات گوارشی، حتماً به پزشک خود اطلاع دهید.
- تداخلات دارویی: اگر داروی خاصی مصرف میکنید، حتماً پیش از شروع آسیکلوویر، پزشک یا داروساز خود را مطلع سازید.
به یاد داشته باشید که این دارو تنها بر روی عفونتهای ویروسی خاص مؤثر است و هیچ تأثیری بر عفونتهای باکتریایی یا سرماخوردگیهای معمولی ندارد. برای تشخیص دقیق و دریافت نسخه مناسب، همیشه به پزشک مراجعه کنید.
موارد مصرف آسیکلوویر
آسیکلوویر در درمان پیشگیری تبخال ناشی از ویروس هرپس، مننژیت ناشی از ویروس هرپس ، پیشگیری ودرمان زونا و درمان عفونت ناشی از واریسلا ( آبله مرغان ) مصرف می شود.
مکانیسم اثر آسیکلوویر
آسیکلوویر ساخت DNAویروس را مهار می کند. این عمل از طریق تبدیل آسیکلوویربه آسیکلوویر تری فسفات و تداخل با آنزیم DNA پلیمراز ویروس صورت می گیرد.
فارماکوکینتیک آسیکلوویر
جذب خوراکی آسیکلوویر حدود%15-30 است وبه مقدار وسیع در مایعات و بافت های بدن منتشر می شود. بیشترین غلظت ان در CNSحدود % 50 غلظت پلاسمایی ان است .متابولیسم ان کبدی است به طور عمده از طریق کلیه دفع می شود. جذب پوستی دارو نا چیز است .
عوارض جانبی آسیکلوویر
اختلالات گوارشی، هپاتیت و زردی ، سردرد وسرگیجه، واکنش های حساسیت مفرط و انافیلاکسی ، توهم، لرز، تشنج ، جنون واغما از عوارض گزارش شده این دارو هستند. فلبیت یا التهاب در محل تزریق از عوارض جانبی مهم و نسبتاً شایع آسیکلوویر تزریقی است . امکان بروز عوارض کلیوی به خصوص بعد از تزریق سریع دارو وجود دارد.
تداخلات دارویی آسیکلوویر
*مشخصات کلی تداخلات: - مهارکنندهی CYP1A2(ضعیف) - اختلال در پاسخ سیستم ایمنی در مقابل عفونت ویروسی - کاهش آستانهی تشنج -تشدید سمیت کلیوی تداخلات رده X (پرهیز): کلادریبین، فوسکارنت، واکسن آبله مرغان، واکسن زونا (زنده یا ضعیف شده) کاهش اثرات داروها توسط آسیکلوویر: کلادریبین، تالیموژن لاهرپارپوک، واکسن آبله مرغان، واکسن زونا (زنده یا ضعیف شده) کاهش اثرات آسیکلوویر توسط داروها: تداخل قابلتوجهی مشخص نشده است. افزایش اثرات داروها توسط آسیکلوویر: کلوزاپین، مایکوفنولات، محصولات تنوفوویر، مشتقات تئوفیلین، تیزانیدین، زیدوودین افزایش اثرات آسیکلوویر توسط داروها: فوسکارنت، مایکوفنولات، محصولات تنوفوویر تداخل با غذا: ذکر نشده است.
هشدار ها آسیکلوویر
در صورت وجود هیدراتاسیون ،اختلال کار کلیه یا اختلالات نورولوژیک باید با احتیاط فراوان مصرف شود.
توصیه های دارویی آسیکلوویر
بیمار باید بداند که Acyclovir درمان کننده هرپس تناسلی نیست و مشخص نیست که آیا Acyclovir از انتقال هرپس تناسلی به سایرین جلوگیری می کند یا خیر. از تماس جنسی با شرکای جنسی غیر آلوده در زمانی که ضایعات هرپس تناسلی و علائم بیماری وجود دارد اجتناب شود زیرا ریسک آلوده شدن شریک جنسی وجود دارد. هرپس تناسلی حتی در صورت نبود علائم هم منتقل می شود درمان باید در کوتاه ترین زمان ممکن بعد از پیدایش علائم آغاز شود دوز و طول مدت درمان توصیه شده نباید افزایش یابد بیمار در طول درمان با داروی سیستمیک باید آب کافی مصرف کند در صورت مصرف همزمان داروهای نسخه ای یا OTC به پزشک اطلاع داده شود. در صورت بارداری یا قصد به بارداری یا شیردهی به پزشک اطلاع داده شود. Acyclovir موضعی نباید برای درمان هرپس تناسلی استفاده شود و فقط جهت تبخال مصرف می شود قبل از استفاده از کرم موضعی محل باید تمیز و خشک باشد کرم موضعی برای استفاده خارجی است و نباید داخل دهان یا بینی یا پوست سالم و چشم استفاده شود از پوشش روی کرم استفاده نکنید دست ها را قبل و بعد از استفاده از کرم بشویید از استفاده از سایر فرآورده های موضعی مثل لوازم آرایشی، بوم لب، ضد آفتاب و سایر داروهای موضعی روی محل استفاده از کرم اجتناب کند
| کد ژنریک | نام فارسی | English Name |
|---|---|---|
| 00020 | پماد چشمی آسیکلوویر | ACICLOVIR 3% 3G OINT OPH |
| 00023 | قرص آسیکلوویر | ACICLOVIR 400MG TAB |
| 00024 | کرم آسیکلوویر | ACICLOVIR 5% 10G CREAM |
| 12401 | قرص آسیکلوویر | ACICLOVIR 800MG TAB |
| 00022 | ویال آسیکلوویر | ACICLOVIR SODIUM 250MG VIAL |
| 02366 | ویال آسیکلوویر | ACICLOVIR SODIUM 500MG VIAL |
| 05981 | قرص آسیکلوویر | IMMUNOVIR 500MG TAB |
| 00021 | قرص آسیکلوویر | ACICLOVIR 200MG TAB |
اشکال دارویی ثبتشده
| English Name | نام فارسی | شکل دارویی | Dose | ATC |
|---|---|---|---|---|
| ACICLOVIR | آسیکلوویر | TABLET | 200 mg | J05AB01 |
| ACICLOVIR | آسیکلوویر | INJECTION, POWDER, LYOPHILIZED, FOR SOLUTION | 250 mg | J05AB01 |
| ACICLOVIR | آسیکلوویر | TABLET | 400 mg | J05AB01 |
| ACICLOVIR | آسیکلوویر | CREAM | 5 % | D06BB03 |
| ACICLOVIR | آسیکلوویر | INJECTION, POWDER, FOR SOLUTION | 500 mg | J05AB01 |
| ACICLOVIR | آسیکلوویر | TABLET | 800 mg | J05AB01 |
| ACICLOVIR | آسیکلوویر | OINTMENT | 3 % | S01AD03 |
مصرف در بارداری
گروه B
قابل استفاده در بارداری: با مطالعات حیوانی شواهدی دال بر خطرناک بودن این دارو مشاهده نشده است. مطالعات انسانی به اندازه کافی در دست نیست
گفتوگو درباره داروها
برای تبادل نظر و طرح پرسشهای عمومی درباره داروها، به گروه تلگرام بپیوندید.
ورود به گروه تلگراممشخصات دارو
دستهبندی مارتیندیل
ضد ویروسها
اشکال دارویی
7 شکل دارویی
آخرین بهروزرسانی
۱۱ دی ۱۳۴۸
تازهترین مقالهها
- کلاژن و سلامت پوست: بررسی علمی ۵ نکته کلیدی درباره مکملهای غذایی
- ۷ خطر جدی استفاده خودسرانه از قطره چشم؛ هشدارهای ضروری
- ریتالین و تداخلات دارویی: راهنمای جامع مصرف ایمن و مکملها
- مسمومیت غذایی در تابستان: راهنمای جامع پیشگیری و درمان