آمیتراز
Amitraz
آمیتراز یک ترکیب شیمیایی است که در دسته سموم ضد حشرات و کنه قرار میگیرد. این ماده عمدتاً در دامپزشکی برای کنترل انگلهای خارجی در حیوانات استفاده میشود و به هیچ عنوان برای مصرف انسانی یا دارویی در بدن انسان کاربرد درمانی ندارد.
مکانیسم اثر: آمیتراز با تأثیر بر سیستم عصبی انگلها عمل میکند. این ماده به عنوان یک آگونیست گیرندههای اکتوپامین در سیستم عصبی بندپایان عمل کرده و باعث ایجاد اختلال در انتقال پیامهای عصبی، فلج شدن و در نهایت مرگ انگل میشود. این مکانیسم باعث میشود که انگلها توانایی چسبیدن به پوست میزبان را از دست بدهند.
کاربردهای اصلی: این ماده عمدتاً برای درمان موارد زیر در حیوانات (بهویژه سگها و دامها) به کار میرود:
- درمان جرب (دمودیکوزیس) در سگها
- کنترل کنهها و شپشها در دامهای بزرگ
- مبارزه با کنههای مقاوم به سایر سموم
نکات بسیار مهم و هشدارها:
- هشدار جدی: آمیتراز یک ماده سمی است. تماس پوستی، استنشاق یا بلعیدن آن توسط انسان میتواند منجر به مسمومیتهای شدید شود. علائم مسمومیت شامل کاهش ضربان قلب، افت فشار خون، خوابآلودگی شدید و کاهش دمای بدن است.
- عدم استفاده انسانی: این دارو هرگز نباید برای درمان بیماریهای پوستی انسان (مانند گال یا شپش سر) استفاده شود. استفاده از آن برای انسان میتواند عوارض جبرانناپذیری به همراه داشته باشد.
- ایمنی در محیط کار: افرادی که با این ماده در محیطهای دامپزشکی یا کشاورزی کار میکنند، باید حتماً از دستکش، ماسک و لباس محافظ استفاده کنند تا از جذب پوستی یا تنفسی آن جلوگیری شود.
- مسمومیت حیوانات خانگی: در صورت استفاده برای حیوانات، باید دقت شود که حیوان محل آغشته به دارو را لیس نزند، زیرا بلعیدن آن میتواند باعث مسمومیت حاد در حیوان شود.
دوز مصرف: دوز دقیق این ماده بسته به نوع گونه حیوانی، شدت آلودگی و غلظت محصول تجاری متفاوت است. تعیین دوز و نحوه استفاده از این سم فقط و فقط باید توسط دامپزشک متخصص انجام شود. هرگز بدون دستور دامپزشک اقدام به رقیقسازی یا استفاده از این ماده نکنید.
در صورت بروز هرگونه تماس تصادفی با این ماده، بلافاصله محل را با آب فراوان شستشو داده و در صورت بروز علائم مسمومیت، سریعاً به مراکز فوریتهای پزشکی مراجعه کنید.
معرفی و کاربرد آمیتراز
آمیتراز یک ترکیب شیمیایی از دسته فرمامیدینها است که عمدتاً به عنوان یک عامل ضد انگل خارجی در دامپزشکی شناخته میشود. این ماده با تأثیر بر سیستم عصبی انگلها، باعث فلج شدن و در نهایت مرگ آنها میشود و برای کنترل کنهها، شپشها و جربها در حیوانات استفاده میگردد.
مکانیسم اثر
این دارو با اتصال به گیرندههای اکتوپامین در سیستم عصبی بندپایان، فعالیت عصبی آنها را مختل میکند. این اختلال منجر به افزایش فعالیت حرکتی، فلج شدن و جدا شدن انگل از بدن میزبان میشود. آمیتراز به دلیل اختصاصی بودن نسبی برای گیرندههای حشرات، در دوزهای کنترل شده برای حیوانات ایمنتر است.
هشدارها و موارد منع مصرف
آمیتراز برای استفاده در انسان نیست و تماس مستقیم با آن میتواند خطرناک باشد. این ماده نباید در حیوانات دارای حساسیت شناخته شده یا در شرایطی که پوست دچار زخمهای عمیق است استفاده شود. همچنین استفاده از آن در برخی نژادهای خاص سگ یا حیوانات بسیار جوان باید با احتیاط فراوان و تحت نظر دامپزشک انجام شود.
عوارض جانبی احتمالی
در صورت تماس یا جذب ناخواسته، ممکن است علائمی نظیر خوابآلودگی، کاهش ضربان قلب، افت فشار خون، کاهش دمای بدن و اختلالات گوارشی بروز کند. در صورت بروز هرگونه علائم مسمومیت در حیوان یا تماس پوستی شدید در انسان، باید بلافاصله به مراکز درمانی یا دامپزشکی مراجعه کرد.
نکات ایمنی و نگهداری
هنگام استفاده از این فرآورده، حتماً از دستکش و پوشش محافظ استفاده کنید تا از تماس پوستی و استنشاق جلوگیری شود. دارو باید در ظرف اصلی خود، دور از تابش مستقیم نور خورشید و در دمای مناسب نگهداری شود. دور نگه داشتن این ماده از دسترس کودکان و حیوانات خانگی الزامی است.
اشکال دارویی برای این دارو ثبت نشده است.
مصرف در بارداری
مصرف آمیتراز در دوران بارداری و شیردهی
آمیتراز یک ترکیب شیمیایی است که عمدتاً در دامپزشکی برای کنترل انگلها استفاده میشود و به عنوان یک داروی انسانی شناخته نمیشود. به دلیل ماهیت سمی این ماده، اطلاعات بالینی کافی و قطعی در مورد ایمنی آن برای انسان در دوران بارداری و شیردهی وجود ندارد.
خطرات احتمالی برای جنین: مطالعات آزمایشگاهی بر روی حیوانات نشان دادهاند که مواجهه با مقادیر بالای این ماده میتواند اثرات نامطلوبی بر رشد جنین داشته باشد. از آنجایی که آمیتراز میتواند بر سیستم عصبی تأثیر بگذارد، احتمال بروز عوارض جانبی برای جنین در صورت تماس مستقیم یا جذب سیستمیک توسط مادر وجود دارد.
وضعیت در دوران شیردهی: به دلیل نبود دادههای کافی در مورد ترشح این ماده در شیر مادر و تأثیرات احتمالی آن بر نوزاد، توصیه میشود در دوران شیردهی از هرگونه تماس با این ماده اکیداً خودداری شود.
توصیه کلی: با توجه به اینکه آمیتراز یک سم کشاورزی و دامی محسوب میشود، تماس با آن برای عموم مردم و بهویژه مادران باردار و شیرده توصیه نمیشود. در صورت تماس تصادفی، حتماً باید به مراکز درمانی مراجعه کرد.
مصرف هرگونه دارو در بارداری باید حتماً با تجویز و نظارت پزشک متخصص باشد.
شرکتی برای این دارو ثبت نشده است.
گفتوگو درباره داروها
برای تبادل نظر و طرح پرسشهای عمومی درباره داروها، به گروه تلگرام بپیوندید.
ورود به گروه تلگراممشخصات دارو
دستهبندی مارتیندیل
سموم ضد حشرات و دفع کننده های حشرات
آخرین بهروزرسانی
۱۱ دی ۱۳۴۸
تازهترین مقالهها
- امپرازول و عوارض مصرف طولانیمدت؛ راهنمای جامع ایمنی معده
- دیابت در سفر؛ راهنمای جامع مدیریت دارو و قند خون
- استامینوفن؛ راهنمای جامع ایمنی مصرف در بزرگسالان و کودکان
- کلاژن و سلامت پوست: بررسی علمی ۵ نکته کلیدی درباره مکملهای غذایی