آنتی تیموسیت گلوبولین
Antilymphocyte Immunoglobulins
آنتی تیموسیت گلوبولین که در دستهی داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی قرار میگیرد، یک فرآورده بیولوژیک تخصصی است که عمدتاً برای کنترل واکنشهای شدید ایمنی بدن استفاده میشود. این دارو با هدف قرار دادن سلولهای خاصی از سیستم دفاعی بدن، از حملات ناخواسته ایمنی جلوگیری میکند.
مکانیسم اثر به زبان ساده: سیستم ایمنی بدن ما به طور طبیعی وظیفه شناسایی و نابودی عوامل بیگانه مانند ویروسها و باکتریها را دارد. در برخی شرایط، مانند پیوند اعضا، سیستم ایمنی به اشتباه عضو پیوندی را به عنوان یک عامل بیگانه شناسایی کرده و به آن حمله میکند. این دارو با اتصال به لنفوسیتهای تی (سلولهای اصلی مسئول حمله ایمنی)، آنها را غیرفعال کرده یا تعدادشان را کاهش میدهد تا بدن بتواند عضو جدید را بپذیرد.
کاربردهای اصلی: این دارو به طور اختصاصی در موارد زیر تجویز میشود:
- پیشگیری و درمان رد پیوند در بیمارانی که پیوند کلیه، قلب یا کبد دریافت کردهاند.
- درمان کمخونی آپلاستیک شدید در بیمارانی که کاندیدای پیوند مغز استخوان نیستند.
- کنترل برخی بیماریهای خودایمنی که به درمانهای معمول پاسخ ندادهاند.
دوز و نحوه مصرف: دوز این دارو بسیار حساس است و تنها توسط پزشک متخصص (معمولاً فوق تخصص پیوند یا خون و سرطان) بر اساس وزن بیمار، نوع بیماری و پاسخهای آزمایشگاهی تعیین میشود. این دارو به صورت تزریق وریدی (سرم) در محیط بیمارستانی تجویز میگردد و هرگز نباید بدون نظارت دقیق کادر درمان مصرف شود.
نکات بسیار مهم:
- نظارت پزشکی: به دلیل احتمال بروز واکنشهای آلرژیک شدید در حین تزریق، این دارو حتماً باید در بیمارستان و تحت مراقبتهای ویژه تزریق شود.
- خطر عفونت: از آنجایی که این دارو سیستم ایمنی را ضعیف میکند، بدن شما در برابر عفونتها آسیبپذیرتر میشود. در صورت مشاهده تب، لرز یا هرگونه علائم غیرعادی، بلافاصله به پزشک خود اطلاع دهید.
- تست حساسیت: پیش از شروع درمان، پزشک ممکن است تستهای خاصی برای بررسی حساسیت بدن شما به این فرآورده انجام دهد.
- تداخلات: حتماً لیست تمام داروهای مصرفی خود را به پزشک ارائه دهید تا از تداخلات احتمالی با سایر داروهای سرکوبکننده ایمنی جلوگیری شود.
هشدار: این مطلب صرفاً جهت اطلاعرسانی است و به هیچ عنوان جایگزین توصیه پزشک نیست. از هرگونه خوددرمانی یا تغییر در روند درمان خودداری کنید.
موارد مصرف آنتی تیموسیت گلوبولین
براي جلوگيري از رد پيوند آلوگرافت كليه و براي درمان كم خوني آپلاستيك متوسط تا شديد (در بيماراني كه قابليت پيوند مغز استخوان را ندارند) استفاده مي شود. به عنوان كاهنده سيستم ايمني در پيوند كبد، مغز استخوان، قلب و ساير اعضاء نيز مصرف مي شود. اگر چه تأثير اين فرآورده به طور قطعي تأييد نشده است، در درمان مولتيپل اسكلروزيس، مياستني گراو، اسكلرودرما، آپلازياي گلبول هاي قرمز نيز استفاده مي شود.
مکانیسم اثر آنتی تیموسیت گلوبولین
اين فرآورده حاوي پادتن هاي پلي كلونال بر عليه لنفوسيت هاي انساني مي باشد كه از تصفيه سرم حيوانات مصون شده بر عليه اين نوع سلول ها به دست مي آيد. به عنوان كاهنده سيستم ايمني با اثر اختصاصي بر روي لنفوسيت هاي وابسته به تيموس را كاهش مي دهد و بدينوسيله باعث تقليل سطح ايمني سلولي و هورمورال مي شود. ATG باعث مي شود در بيشتر از 80% موارد بافت پيوندي براي يك سال حفظ شود.
فارماکوکینتیک آنتی تیموسیت گلوبولین
شروع اثر سريع دارد. با انفوزيونmg/kg/day 10 اوج غلظت سرمي بعد از 5 روز حاصل مي شود. نيمه عمر متوسط آن 7/5 روز مي باشد. در حدود 1% آن از طريق ادرار و به طور تغيير نيافته دفع مي شود.
منع مصرف آنتی تیموسیت گلوبولین
براي بيماران با سابقه واكنشهاي شديد سيستميك متعاقب تجويز قبلي دارو يا هر گاماگلوبولين اسبي نبايد مصرف شود.
عوارض جانبی آنتی تیموسیت گلوبولین
* (rabbit): عوارض شایع (%10قلبی عروقی: افزایش فشارخون، تاکی کاردی، ادم محیطی، افت فشارخون پوستی: راش پوستی، افزایش تعریق، آکنه ولگاریس غدد درون ریز و متابولیسم: افزایش پتاسیم خون، کاهش پتاسیم خون، افزایش چربی خون گوارشی: درد شکمی، تهوع، اسهال، استفراغ، یبوست ادراری تناسلی: عفونت مجاری ادراری هماتولوژی و انکولوژی: لکوپنی، ترومبوسیتوپنی، لکوسیتوز، آنمی عفونی: عفونت، بیماری سیتومگالوویروس، سپسیس سیستم اعصاب مرکزی: اضطراب، لرز، سردرد، درد، بی خوابی، کسالت، درد عصبی، عضلانی و اسکلتی: ضعف عضلات، درد مفاصل، درد عضلانی، کمردرد تنفسی: تنگی نفس، عفونت مجاری تنفسی تحتانی، بیماری ریوی، عفونت مجاری تنفسی فوقانی متفرقه: تب عوارض نسبتا شایع (%10-1): قلبی عروقی: درد قفسه سینه، ادم پوستی: خارش غدد درون ریز و متابولیسم: اسیدوز، افزایش فسفات خون، کاهش فسفات خون گوارشی: سوء هاضمه، بی اشتهایی، کاندیدیاز روده ای، کاندیدیاز دهانی، گاستریت هماتولوژی و انکولوژی: تومور بدخیم، بیماری لنفوپرولیفراتیو واکنش ازدیاد حساسیت: بیماری سرم عفونی: عفونت هرپس سیمپلکس، زونا تنفسی: افزایش سرفه، نازوفارنژیت سایر عوارض (درصد نامشخص): متفرقه: واکنش ناشی از انفوزیون (equine) عوارض شایع (%10سیستم اعصاب مرکزی: لرز، سردرد پوستی: واکنش پوستی، خارش، راش پوستی، کهیر هماتولوژی و انکولوژی: لکوپنی، ترومبوسیتوپنی عصبی، عضلانی و اسکلتی: درد مفاصل متفرقه: تب عوارض نسبتا شایع (%10-1): قلبی عروقی: برادی کاردی، بیماری قلبی، نارسایی قلبی، درد قفسه سینه، ادم، افزایش فشارخون، افت فشارخون، میوکاردیت، فلبیت، ترومبوفلبیت سیستم اعصاب مرکزی: آژیتاسیون، بیماری مغزی (ویروسی)، احساس سوزش (کف دست و پا)، سرگیجه، انسفالیت، درد جنرالیزه، لتارژی، تشنج پوستی: افزایش تعریق، تعریق شبانه گوارشی: اسهال، تهوع، التهاب دهان، استفراغ ادراری تناسلی: پروتئین در ادرار هماتولوژی و انکولوژی: لنفادنوپاتی کبدی: عملکرد غیرطبیعی کبدی، بزرگ شدن کبد و طحال ازدیاد حساسیت: آنافیلاکسی، بیماری سرم عفونی: عفونت ویروسی موضعی: واکنش محل تزریق (درد، قرمزی، تورم) عصبی، عضلانی و اسکلتی: کمردرد، سفتی مفاصل، درد عضلانی چشمی: پف کردن دور چشم کلیوی: عملکرد غیرطبیعی کلیوی تنفسی: تنگی نفس، آب آوردن ریه، دیسترس تنفسی
تداخلات دارویی آنتی تیموسیت گلوبولین
*مشخصات کلی تداخلات: - تشدید هایپر فسفاتمی - تشدید اثرات سرکوبکننده سیستم ایمنی - تشدید اثرات سرکوبکننده مغز استخوان تداخلات رده X (پرهیز): ب.ث.ژ (داخل مثانهای)، کلادریبین، ناتالیزومب، پیمکرولیموس، تاکرولیموس (موضعی)، اوپاداسیتینیب، واکسن (زنده) کاهش اثرات داروها توسط آنتی تیموسیت گلوبولین: ب.ث.ژ (داخل مثانهای)، تست پوستی کوکسیدیوئید ایمیت، نیوولومب، پیدوتیمود، سیپولوسل تی، واکسن آبله و آبله میمونی (زنده) ترتوموتید، واکسن (غیرفعال)، واکسن (زنده) کاهش اثرات آنتی تیموسیت گلوبولین توسط داروها: اکیناسه افزایش اثرات داروها توسط آنتی تیموسیت گلوبولین: باریستینیب، بلاتاسپت، فینگولیمود، لفلونامید، ناتالیزومب، اوزانیمود، سیپونیمود، توفاسیتینیب، اوپاداسیتینیب، واکسن (زنده) افزایش اثرات آنتی تیموسیت گلوبولین توسط داروها: کلادریبین، دنوزومب، اینبلیزومب، اوکرلیزومب، پیمکرولیموس، روفلومیلاست، تاکرولیموس (موضعی)، تراستوزومب تداخل با غذا: ذکر نشده است.
هشدار ها آنتی تیموسیت گلوبولین
1. اين دارو فقط بايد توسط پزشكان متخصص و مجرب در استفاده داروهاي كاهنده سيستم ايمني و درمان بيماران با پيوند كليه تجويز شود. همچنين در مراكز تخصصي مجهز به وسايل آزمايشگاهي و درماني مورد نياز، بيماران مي توانند تحت درمان با اين دارو قرار گيرند. 2. در صورت بروز كاهش گلبول هاي سفيد يا پلاكت ها مصرف دارو بايد قطع شود. در صورت هموليز، انتقال اريتروسيت ها و تزريق مانيتول، فورزمايد، بيكربنات سديم و مايعات ضروري است. در صورت هموليز شديد، قطع مصرف دارو الزامي است. 3. واكنشهاي آنافيلاكتيك نادر و شديد مي باشند و امكان دارد در هر زماني در دوره درمان اتفاق بيافتد. در اين صورت انفوزيون را بايد فوراً قطع و 3/0 ميلي ليتر اپي نفرين 1:1000 داخل عضلاني تزريق كرد. در چنين حالتي، درمان را نبايد مجدداًآغاز كرد.
توصیه های دارویی آنتی تیموسیت گلوبولین
1. از آنجايي كه اين دارو همراه با كورتيكوستروئيدها و آنتي متابوليت ها تجويز مي شود، بروز عفونت را در بيمار بايد به دقت كنترل كرد. اگر عفونت ظاهر شد، درمان عفونت بايد آغاز گردد. ادامه مصرف اين دارو به شرايط باليني بيمار بستگي دارد. 2. هنگامي كه مقدار مصرف ساير داروهاي كاهنده سيستم ايمني كه به طورهمزمان با اين دارو استفاده مي شوندتقليل يابد، واكنشهايي نسبت به دارو ايجاد مي شود كه قبلاً توسط داروهاي ديگر پنهان شده بودند. 3. تجويز پروفيلاكتيك يا درمان با آنتي هيستامين يا كورتيكوستروئيدها مي تواند تب و لرز، خارش و قرمزي پوست ناشي از اين دارو را كنترل كند. 4. به دليل اينكه انفوزيون اين دارو از وريدهاي محيطي باعث التهاب وريدي مي شود، با تزريق در وريدهاي با جريان زياد مي توان از اين واكنش جلوگيري نمود. 5. فرآورده را در 8-2 درجه سانتي گراد نگهداري نمائيد. از انجماد آن جلوگيري كنيد و در صورت انجماد آن را دور بريزيد. قبل از انفوزيون وريدي، دارو را بايد در سرم نمكي رقيق نمود. به منظور جلوگيري از تماس داروي رقيق نشده با هواي داخل بطري، ابتدا بطري سرم را بايد وارونه و تمام مقدار مورد نياز براي يك روز را بايد به سرم نمكي اضافه نمود(غلظت دارو نبايد از mg/ml 1 تجاوز كند). به دليل اينكه غلظت كم نمك موجب رسوب نمودن دارو مي شود، رقيق نمودن دارو در محلول دكستروز توصيه نمي شود. انفوزيون يك نوبت بايد طي 4 ساعت يا بيشتر انجام شود. فرآورده رقيق شده تا 12 ساعت قابل استفاده مي باشد.
| کد ژنریک | نام فارسی | English Name |
|---|---|---|
| 00099 | ویال آنتی-لنفوسیت ایموگلوبولین | ANTILYMPHOCYTE IMMUNOGLOBULIN 100MG/5ML VIAL |
| 01391 | ویال آنتی-لنفوسیت ایموگلوبولین | ANTILYMPHOCYTE IMMUNOGLOBULIN 250MG/5ML VIAL |
| 00100 | آمپول آنتی-لنفوسیت ایموگلوبولین | ANTITHYMOCYTE IMMUNOGLOBULIN 250MG/5ML AMP |
| 02371 | آمپول آنتی-لنفوسیت ایموگلوبولین | ANTITHYMOCYTE IMMUNOGLOBULIN 25MG/ML AMP |
| 06843 | آمپول آنتی-لنفوسیت ایموگلوبولین | ANTITHYMOCYTE IMMUNOGLOBULIN 50MG/5ML AMP |
| 14300 | آمپول آنتی-لنفوسیت ایموگلوبولین | ANTI T-LYMPHOCYTE IMMUNOGLOBULIN 100MG/5ML INJ |
مصرف در بارداری
گروه C
در شرايط خاص و نظارت ويژه پزشك قابل استفاده است: مطالعات حیوانی مواردی از عارضه جانبی برای جنین نشان داده است و مطالعات انسانی به اندازه کافی در دست نیست. منافع دارو در مقابل خطرات احتمالی، تعیین کننده مصرف یا عدم مصرف این دارو در دوران بارداری است.
گفتوگو درباره داروها
برای تبادل نظر و طرح پرسشهای عمومی درباره داروها، به گروه تلگرام بپیوندید.
ورود به گروه تلگراممشخصات دارو
طبقه درمانی
دستهبندی مارتیندیل
محصولات خون ،افزایش دهنده های پلاسما و خون ساز
آخرین بهروزرسانی
۱۱ دی ۱۳۴۸
تازهترین مقالهها
- کلاژن و سلامت پوست: بررسی علمی ۵ نکته کلیدی درباره مکملهای غذایی
- ۷ خطر جدی استفاده خودسرانه از قطره چشم؛ هشدارهای ضروری
- ریتالین و تداخلات دارویی: راهنمای جامع مصرف ایمن و مکملها
- مسمومیت غذایی در تابستان: راهنمای جامع پیشگیری و درمان