آپروتینین یک داروی تخصصی و حیاتی در حوزه جراحی است که به عنوان یک عامل ضد خونریزی شناخته میشود. این دارو با مهار آنزیمهایی که باعث تجزیه لختههای خون میشوند، به بدن کمک میکند تا در شرایط حساس جراحی، خونریزی را کنترل کرده و نیاز به تزریق خون را کاهش دهد.
مکانیسم اثر به زبان ساده: در بدن ما فرآیندهایی وجود دارد که لختههای خون را تجزیه میکنند تا از انسداد رگها جلوگیری شود. در حین جراحیهای سنگین، این فرآیند ممکن است بیش از حد فعال شود و باعث خونریزی شدید گردد. آپروتینین مانند یک محافظ عمل کرده و با مسدود کردن آنزیمهای تجزیهکننده لخته (مانند پلاسمین)، به تثبیت لختههای تشکیل شده کمک میکند و در نتیجه خونریزی را به حداقل میرساند.
کاربردهای اصلی: این دارو عمدتاً در محیطهای بیمارستانی و اتاق عمل استفاده میشود. موارد مصرف آن شامل موارد زیر است:
- کاهش خونریزی در جراحیهای قلب باز (مانند جراحی بایپس عروق کرونر).
- کنترل خونریزیهای شدید در جراحیهای پیچیده که احتمال از دست دادن خون در آنها بسیار بالاست.
- کاهش نیاز به دریافت فرآوردههای خونی در بیماران پرخطر.
دوز و نحوه مصرف: آپروتینین تنها به صورت تزریق وریدی و توسط تیم پزشکی در بیمارستان تجویز میشود. دوز دارو بر اساس وزن بیمار، نوع جراحی و وضعیت بالینی او توسط پزشک متخصص بیهوشی یا جراح تعیین میگردد. به دلیل حساسیت بالای این دارو، استفاده از آن در محیطهای غیربیمارستانی به هیچ عنوان امکانپذیر نیست.
نکات بسیار مهم:
- هشدار جدی: این دارو میتواند در برخی افراد واکنشهای آلرژیک شدید (آنافیلاکسی) ایجاد کند. به همین دلیل، پیش از تزریق دوز اصلی، معمولاً یک دوز آزمایشی کوچک برای بررسی حساسیت بیمار تزریق میشود.
- این دارو نباید خودسرانه مصرف شود و تنها در شرایطی که مزایای آن بر خطرات احتمالی (مانند مشکلات کلیوی یا عوارض قلبی) برتری دارد، توسط پزشک تجویز میشود.
- اگر سابقه حساسیت دارویی دارید یا در گذشته از داروهای مشابه استفاده کردهاید، حتماً پیش از عمل جراحی به تیم پزشکی خود اطلاع دهید.
- مصرف این دارو نیازمند پایش دقیق علائم حیاتی و عملکرد کلیهها در طول و بعد از جراحی است.
تذکر: این مطلب صرفاً جهت آگاهیبخشی است. آپروتینین یک داروی بیمارستانی است و هیچگونه کاربرد خانگی یا خوددرمانی ندارد. برای هرگونه سوال در مورد فرآیند جراحی خود، حتماً با پزشک معالج مشورت کنید.
موارد مصرف آپروتینین
آپروتینین در بیمارانی که در معرض خطر شدید از دست دادن خون در طول عمل جراحی قلب باز یا پس از آن هستند و همچنین در بیمارانی که نگهداری بهینه خون در آنان در اولویت مطلق است، مصرف می شود. این دارو همچنین در خونریزیهای مخاطرهآمیز ناشی از زیادی پلاسمین خون ( در لوسمی پرومیلوسیتیک حاد و پس از درمان با داروهای ترمبولیتیک و طی عمل جراحی برداشت تومور بدخیم ) مصرف میشود.
مکانیسم اثر آپروتینین
آپروتینین یک مهار کننده آنزیکم پروتئیناز و دارای چندین اثر بر روی سیستم انعقادی است. علاوه بر این، آپروتینین به طور مستقیم از طریق مهار پلاسمی و کالیکریئین، از فیبرینولیز جلوگیری میکند.
فارماکوکینتیک آپروتینین
این دارو به سرعت پس از تزریق وریدی در فضای خارج سلولی، توزیع می یابد و به این ترتیب غلظت پلاسمایی آن به سرعت کاهش مییابد. آپروتینین به طور فعال توسط توبولهای پروکسیمال در کلیه باز جمع و تجمع مییابد . این دارو به آهستگی در کلیه متابولیزه میشود.نیمه عمر دارو در مرحله پس از مرحله توزیع، تقریباً 150 دقیقه و در مرحله نهایی که پس از 5 ساعت از مصرف میباشد، تقریباً 10 ساعت است. آپروتینین به شکل غیر فعال از طریق ادرار دفع میشود.
منع مصرف آپروتینین
در صورت وجود آلرژی نسبت به این دارو،نباید مصرف شود.
عوارض جانبی آپروتینین
واکنش های آلرژیک( شامل خارش، ضعف تنفسی، تاکیکاردی،کاهش فشار خون، و اسپاسم برونش) و ترومبوفلبیت موضعی با مصرف این دارو گزارش شده است.
تداخلات دارویی آپروتینین
داروهای ضد انهلال فیبری و داروهای ترومبولیتیک در صورت مصرف همزمان، دارای اثرات آنتاگونیست هستند.
هشدار ها آپروتینین
1- این دارو در موارد زیر باید با احتیاط مصرف شود : درمان قبلی با آپروتینین و در موارد توقف عمیق و هیپوترمیک گردش خون به ویژه بیماران با سن بیشتر از 65. 2- تمام مقادیر مصرف وریدی آپروتینین، باید به تنهایی و از طریق مسیرورید مرکزی باشد. 3- به منظور تعیین احتمال بروز واکنشهای آلرژیک به تمام بیماران باید در ابتدا یک مقدار آزمایشی تزریق شود. برای این منظور، یک میلی لیتر از دارو از راه وریدی ، 10 دقیقه قبل از تزریق مقدار مصرف درمانی، تزریق میشود. 4- در بیمارانی که پس از تزریق مقدار آزمایشی، دچار واکنش آلرژیک میشوند، این دارو نباید مصرف شود. 5- در بمارانی که قبلاً این دارو را دریافت نمودهاند، مصرف مجدد آپروتینین ( حتی مقدار آزمایشی) باید با احتیاط فراوان صورت گیرد. در صورتیکه آزمایش تعیین حساسیت موفقیت باشد، تزریق وریدی پیشگیری کننده یک داروی آنتاگونیست گیرنده H1 هیستامین ( مانند دیفن هیدرامین ) بلافاصله قبل از تزریق دارو، توصیه می شود. 6- در طول مصرف، وضعیت بیماراز نظر بروز علائم و نشانههای آنافیلاکسی باید به دقت بررسی شود.
توصیه های دارویی آپروتینین
آپروتینین با کورتیکواسترواوئیدها، هارین، تتراسیکلینها و محلولهای مغزی حاوی اسیدهای آمینه یا چربی امولسیونه ناسازگاری دارد.
| کد ژنریک | نام فارسی | English Name |
|---|---|---|
| 01861 | آمپول آپروتینین | APROTININ 100,000IU/10ML AMP |
| 01394 | آمپول آپروتینین | APROTININ 20,000 KIU/1ML AMP |
| 00102 | آمپول آپروتینین | APROTININ AMP |
| 07073 | ویال آپروتینین | APROTININ CONCENTRATED 500000KIU/50ML VIAL |
اشکال دارویی ثبتشده
مصرف در بارداری
گروه B
قابل استفاده در بارداری: با مطالعات حیوانی شواهدی دال بر خطرناک بودن این دارو مشاهده نشده است. مطالعات انسانی به اندازه کافی در دست نیست
گفتوگو درباره داروها
برای تبادل نظر و طرح پرسشهای عمومی درباره داروها، به گروه تلگرام بپیوندید.
ورود به گروه تلگراممشخصات دارو
دستهبندی مارتیندیل
محصولات خون ،افزایش دهنده های پلاسما و خون ساز
اشکال دارویی
2 شکل دارویی
آخرین بهروزرسانی
۱۱ دی ۱۳۴۸
تازهترین مقالهها
- استامینوفن؛ راهنمای جامع ایمنی مصرف در بزرگسالان و کودکان
- کلاژن و سلامت پوست: بررسی علمی ۵ نکته کلیدی درباره مکملهای غذایی
- ۷ خطر جدی استفاده خودسرانه از قطره چشم؛ هشدارهای ضروری
- ریتالین و تداخلات دارویی: راهنمای جامع مصرف ایمن و مکملها