سیپروفلوکساسین

سیپروفلوکساسین
سیپروفلوکساسین از دسته ی آنتی بیوتیک های کینولینی است که در درمان بعضی عفونت ها ازجمله عفونت های تنفسی، ادراری، پروستات، گوارشی، مفصلی و استخوانی و برخی از عفونت های تناسلی کاربرد دارد.
این دارو بصورت قرص خوراکی، قطره ی چشمی، ویال و محلول آماده ی تزریق موجود می باشد.
در برخی عفونت های چشمی قطره ی سیپروفلوکساسین را تجویزمی کنند.
منع مصرف سیپروفلوکساسین در فاوویسم

پیش از مصرف سیپروفلوکساسین 
-در صورت بارداری یا اقدام به بارداری، شیردهی، مشکلات عضلانی،التهاب و یا کشیدگی تاندون ها، مشکل کلیوی، قلبی،بیماری صرع و سایر موارد پزشک خود را مطلع نمایید.
-در صورتی که مبتلا به فاویسم می باشید مصرف این دارو برای شما مناسب نیست.
-مصرف این دارو در افراد زیر ۱۸ سال تنها در شرایط خاص و با تجویز پزشک متخصص توصیه می شود.
-از آنجا که این دارو می تواند در عملکرد داروهای دیگر در بدن اختلال ایجاد کند لازم است پیش از شروع مصرف لیستی از کلیه ی داروهای مصرفی خود در اختیار پزشک یا داروسازتان قرار دهید.
-در صورت سابقه ی هرگونه حساسیت دارویی خصوصا حساسیت به آنتی بیوتک هایی مانند افلوکساسین، نورفلوکساسین، لووفلوکساسین، موکسی فلوکساسین و نالیدیکسیک اسید ،حتما به پزشک خود اطلاع دهید.

نحوه ی مصرف سیپروفلوکساسین
آنتی بیوتیک ها را دقیقا مطابق دستور پزشک مصرف کنید و دوره ی درمان را حتی اگر احساس بهبودی میکنید و علائمتان برطرف شده است کامل کنید زیرا در این زمان ممکن است هنوز باکتری بصورت کامل ریشه کن نشده باشد و این کار احتمال بروز مقاومت ميكروبی را افزایش می دهد.
مقاومت میکروبی یکی از مشکلات جهانی می باشد که با سرعت زیادی رو به افزایش است ودر صورتی که مصرف بی رویه و نامناسب آنتی بیوتیک ها در دنیا ادامه یابد با مشکلات تهدید کننده ی حیات مواجه خواهیم شد.زماني كه اين داروها بدون تجويزپزشك ،با مقدار نامناسب يا طول درمان نامناسب مصرف شوند،نه تنها اثرات مطلوب براي خود فرد ندارند بلكه منجر به عدم ريشه كن شدن باكتري هاي موجود در بدن آن فرد مي شوند و علاوه بر اين،باكتري هايي كه در معرض دارو قرار گرفته اند اما از بين نرفته اند، نسبت به اين دارو مقاومت پيدا مي كنند.اين مسأله منجر به ايجاد نسل جديد و مقاومي از ميكروب ها مي شود كه ديگر به سادگي به داروهاي آنتي بيوتيكي موجود، پاسخ نمي دهند.
از آنجا كه عموماً عفونت ها مسری می باشند مصرف بي رويه ی آنتی بیوتیک ها نه تنها براي خود فرد بيمار بلكه براي ساير افراد جامعه نیز مشکل آفرین می باشد.
-قرص خوراکی این دارو باید حتما بطور کامل بلعیده شود لذا از خرد کردن یا جویدن آن بپرهیزید. از آنجایی که این قرص دارای طعم نامطبوعی می باشد می توانید آن را همراه با یک لیوان آب میل نمایید.
– مصرف شیر و لبنیات، آب پرتقال و نوشیدنی های انرژی زا همراه با این دارو منجر به کاهش اثربخشی آن می شود.
-درمان ا این دارو معمولا به صورت دوبار در روز به مدت یک هفته یا بیشتر می باشد. با این وجود برای برخی عفونت ها ممکن است حتی به صورت یک قرص تکی تجویز شود.به همین دلیل طول درمان و مقدار مصرف را به طور دقیق از پزشک خود سوال بفرمایید.
-این دارو با غذا تداخل خاصی ندارد و می توان آن را قبل یا بعد از غذا مصرف کرد. اگر قرص به صورت دو نوبت در روز تجویز گردد، بهتر است فاصله ی بین دو نوبت 12 ساعت باشد.
-در مدت درمان با این دارو مصرف آب و مایعات به مقدار کافی احتمال بروز عوارض را کاهش می دهد.
-در مدت درمان با این دارو مصرف شیر ولبنیات، شربت های ضداسید معده و مکمل های حاوی آهن یا روی را حداقل ۲ ساعت با مصرف این دارو فاصله دهید.
-در مدت درمان با این دارو حساسیت بدن شما به نور بیشتر خواهد شد. لذا تا حد ممکن از قرارگرفتن در معرض نور مستقیم خودداری کنید و از کرم ضدافتاب، پوشش مناسب و عینک آفتابی استفاده کنید.
-در صورت اقدام به هرگونه واكسيناسيون پزشك خود را از مصرف اين دارو مطلع نماييد.
-در برخی افراد با مصرف آنتی بیوتیک ها ضایعات قرمز همراه با خارش در دهان یا واژن ایجاد می شود.در صورت بروز این علائم به پزشک خود مراجعه نمایید.
-مصرف این دارو سرگیجه ی مختصری ایجاد می کند. لذا از رانندگی و فعالیت هایی که نیاز به تمرکز بیشتری دارند تا زمانی که اثر دارو برطرف نشده است، خودداری نمایید.
-از آنجا که سیپروفلوکساسین می تواند بر روی سطح قند خون موثر باشد، در افراد دیابتی کنترل قند خون روزانه در مدت درمان با این دارو ضروری می باشد.

عوارض شایع سیپروفلوکساسین 
-احساس خستگی، تهوع یا استفراغ از عوارض شایع مصرف سیپروفلوکساسین می باشد که با مصرف وعده های غذایی سبک و همچنین مصرف دارو پس از غذا می توان آن را کنترل نمود.
-اسهال خفیف و درد حین ادرار کردن نیز از عوارض شایع سیپروفلوکساسین می باشد که با مصرف مایعات بمقدار کافی، می توان آنها را برطرف کرد با این حال اگر اسهال ادامه دار شد و یا حاوی خون بود، حتما به پزشک مراجعه نمایید.

عوارض خاص اما مهم 
این دارو می تواند عوارض نادر اما مهمی داشته باشد که علی رغم اینکه احتمال وقوع آنها کم می باشد اما پیگیری و توجه به آنها بسیار مهم می باشد.لذا در صورت داشتن علائم سرفه همراه با گلودرد ،خشکی و التهاب چشم و. بروز لکه های قرمز پوستی فوراًبه پزشک خود یا مرکز درمانی مراجعه کنید.
-در موارد کمی مصرف این آنتی بیوتیک کینولینی منجر به انقباضات و کشیدگی عضلات و آسیب تاندون ها ومفاصل می شود. در صورت احساس درد و کشیدگی در عضلات و مفاصل در مدت درمان با این دارو، در اولین فرصت پیش از مصرف نوبت بعدی دارو به پزشک مراجعه نمایید.
مصرف بی رویه سیپروفلوکساسین باعث شده که بسیاری از باکتری ها که قبلا به راحتی با این دارو از بین می رفتند نسبت به سیپروفلوکساسین مقاومت پیدا کرده اند.

مطالب ویژه با همکاری آقای دکتر مهدی شاهمیرانی
بهترین آنتی بیوتیک برای درمان عفونت ادراری تحتانی بدون عارضه کدام است؟
 این مقاله، یکی از 20 مطالعه پژوهشی برتر سال 2013 است که براساس پایش منظم مقالات توسط جمعی از اعضای انجمن پزشکی کانادا انتخاب گردیده است. این مطالعات که بعنوان شواهد بیمار-محور ارزشمند شناخته می شوند، امتیاز بالایی را بعلت مرتبط بودن و توانایی تغییر در طبابت را به دست آورده اند. این مقاله در گایدلاین کالج پزشکان خانواده آمریکا ( aafp ) هم به ثبت رسیده است. با وجود اینکه مقاله های بسیار زیادی در مجلات پژوهشی انگلیسی زبان در سال 2013 منتشر گردیدند ولی فقط تعداد کمی مورد معیارهای شواهد مهم مبتنی بر بیمار ( POEM ) را از نظر روایی، مرتبط بودن، استفاده از پیامدهای بیمار محور و تغییر در طبابت دارا بودند و 20 مطالعه از این مطالعات جز مطالعات برتر پژوهشی شناخته شدند:
– مطالعه 15 (از 20 مطالعه ) زنان مبتلا به سوزش ادرار مراجعه کننده به مطبهای مراقبت اولیه را تحت پیگیری قرار داد تا بهترین سوالها را برای تشخیص عفونت ادراری تحتانی مشخص کند. مهمترین سوالاتی که پاسخ مثبت به آنها احتمال عفونت ادراری تحتانی را افزایش میداد عبارت بودند از:
– آیا خودتان فکر می کنید که عفونت ادراری تحتانی ( عفونت مثانه و پیشابراه ) دارید؟
– آیا سوزش ادراری شما واقعا شدید است؟ و علائم تحریک واژن ندارید؟
– در مجموع، ده مطالعه به بررسی 8 آنتی بیوتیک برای عفونت ادراری تحتانی پرداخته بودند و محققان مطالعه 16 ( از 20 مطالعه ) با استفاده از روشی موسوم به فرابررسی شبکه ای سعی کردند تا تمامی این داروها را باهم مقایسه کنند. آنها دریافتند که سیپروفلوکساسین و گاتی فلوکساسین در کوتاه مدت تا حدی موثرتر هستند و آموکسی سیلین-کلاوونیک اسید ( کوآموکسی کلاو) نسبت به بقیه اثربخشی کمتری دارد ولی زیان داروهای مختلف، مشابه بود.
 مطالعه 16: بهترین آنتی بیوتیک برای درمان عفونت ادراری تحتانی بدون عارضه کدام است؟
این فرابررسی شبکه ای نشان داد که اثربخشی آنتی بیوتیکهای مورد استفاده رایج برای عفونت ادراری تحتانی مشابه است و فقط یک استثنا وجود دارد؛ اثربخشی کوآموکسی کلاو به صورت معنی داری کمتر از بقیه می باشد.
Ebell MH, Grad R. Top 20 Research Studies of 2013 for Primary Care Physician. American Academy Family Physician (aafp) September 15, 2014; 90: 397-402.
آیا مصرف فلوروکینولونها در کودکان جایز است؟
– تجویز سیستمیک فلوروکینولونها در کودکان زیر 18 سال توصیه نمی شود، زیرا مطالعات در حیوانات نابالغ نشان دادند که این داروها باعث افزایش خطر آتروپاتی همراه با ضایعات غضروف در مفاصل می شوند.
– یک دیدگاه وجود دارد که در غیاب آرتروپاتی ناشی از این داروها در انسان که در طی دهه های گذشته دیده شده است، مزایای فلوروکینولونها، مخصوصا در کودکان دچار سیستیک فیبروز، نسبت به خطر سمیت مفصلی کوتاه مدت و اندک این داروها ارجح می باشد.
– این دیدگاه از یک مطالعه حمایت می کند که در این مطالعه به ارزیابی خطرات و سمیت اسکلتی- عضلانی در طول پنج سال پیگیری در کودکان مبتلا به اوتیت میانی حاد یا پنومونی اکتسابی از جامعه که برای درمان از لووفلوکساسین یا مقایسه کننده استفاده کرده بودند، پرداخته بود. کودکانی که در سال اول پیگیری، دچار عوارض اسکلتی_عضلانی شدند به مدت چهار سال دیگر ( در مجموع پنج سال) پیگیری شدند. از بین کودکانی که در سالهای دوم تا پنجم پیگیری، با عوارض اسکلتی-عضلانی شناسایی شدند تعداد آنهایی که این عارضه، احتمالا مربوط به دارو بود در هر دو گروه ( لووفلوکساسین و مقایسه کننده) مساوی بود ( 1 از 1340 در گروه مصرف کننده لووفلوکساسین، 1 از 893 در گروه مقایسه کننده) و در نهایت هیچ عوارضی جانبی اسکلتی- عضلانی به لووفلوکساسین احتمال داده نشد.
– سیپروفلوکساسین توسط سازمان غذاوداروی آمریکا در درمان عفونت ادراری پیچیده و پیلونفریت مرتبط با اشرشیا. کلی در کودکان، تایید شده است.
– سیپروفلوکساسین و لووفلوکساسین توسط سازمان غذاوداروی آمریکا در پروفیلاکسی بعد از تماس آنتراکس ( سیاه زخم ) استنشاقی، درمان و پیشگیری از طاعون ( plague ) تایید شده اند.
– آکادمی متخصصین کودکان آمریکا ( AAP ) توصیه می کند که استفاده از فلوروکینولونهای سیستمیک در کودکان باید به درمان عفونتهایی محدود شود که هیچ آنتی بیوتیک موثر و ایمن دیگر وجود نداشته باشد و یا در مواردی که استفاده از فلوروکینولونهای خوراکی، جایگزین منطقی به جای درمان تزریقی آنتی بیوتیکهایی از گروه دیگر باشد.
دکتر مهدی شاهمیرانی

Reference 1
Reference 2
Reference 3